W poprzednich odcinkach kursu obsługi Joomla! poznaliśmy szczegółowo zasady instalacji, konfiguracji i administrowania systemem. Przyszedł więc czas, byśmy wyposażeni w zdobytą wiedzę przystąpili do wypełniania gotowych ram treścią. Dzięki zaletom Joomla! dodanie nowego artykułu będzie łatwe i szybkie. Dobrze przygotowane narzędzia pozwolą nam skupić się na redagowaniu materiałów, odsuwając na dalszy plan kwestie

Nowy artykuł w trzech krokach

Dodawanie treści w systemie Joomla! jest naprawdę łatwe. Cały proces składa się z trzech głównych etapów. Powinniśmy najpierw utworzyć nowy artykuł – nadać mu tytuł, nazwę oraz przypisać do sekcji i kategorii, następnie zredagować tekst, i w końcu zapisać go w bazie danych. I to wszystko!

Krok pierwszy: tworzymy nowy artykuł

Aby rozpocząć dodawanie treści, zalogujmy się do panelu administracyjnego, a następnie kliknijmy na stronie startowej ikonę skrótu Dodaj artykuł (Add New Content). Joomla! przeniesie nas bezpośrednio do edytora artykułów. Spójrzmy na okno przedstawione na poniższej ilustracji:

Edycja podstawowych parametrów artykułu

Najpierw musimy oczywiście wypełnić pole Tytuł (Title). Tekst, który tutaj umieścimy nie powinien raczej być zbyt długi – w innym wypadku może zburzyć układ treści na stronie. Skrócony tytuł (Title Alias) musi być jeszcze bardziej lakoniczny – najlepiej, by były to najwyżej dwa wyrazy. Będą one bowiem wykorzystywane w menu, ścieżce powrotu i wykazach – nadmiar treści w obrębie tych elementów wprowadzi tylko niepotrzebny bałagan.

Na liście rozwijanej Sekcja (Section) powinniśmy następnie zaznaczyć tę sekcję, do której będziemy chcieli przypisać nowy artykuł. Podobnie postępujemy z polem opisanym jako Kategoria (Category).

Krok drugi: redakcja tekstu

Przystępując do przelewania myśli na ekran komputera, mamy do wyboru dwie opcje – albo umieścimy cały artykuł w oknie Wprowadzenie (Intro), albo podzielimy go na dwie części. W tym drugim wypadku kluczowa partia materiału powinna znaleźć się w polu Tekst główny (Main Text). Od tego, którą z dwóch możliwości wybierzemy, zależeć będzie później sposób prezentacji tekstu na stronie. Zwróćmy przy tym uwagę na to, że wypełnienie pola Wprowadzenie (Intro) jest wymagane. Podział tekstu omówimy bardziej szczegółowo poniżej.

Krok trzeci: zapisujemy artykuł

Po zredagowaniu tekstu artykułu wystarczy już tylko kliknąć umieszczony w pasku narzędzi przycisk Zapisz (Save). I na tym koniec – tych kilka prostych czynności wystarczy, by dodać do systemu nowy materiał. To oczywiście nie znaczy, że na tym kończą się możliwości Joomla! Opcjami edytora tekstu i możliwościami wzbogacenia każdego artykułu o dodatkowe elementy zajmiemy się już niedługo.

Warto pamiętać – metadane

Zanim jednak przejdziemy do kolejnych zagadnień, warto jeszcze zwrócić uwagę na jedno z pól edytora – kartę Metadane. Umieszczone tu informacje wykorzystywane są zarówno przez wyszukiwarki internetowe, jak i przez moduł Tematy pokrewne, który znacznie ułatwia użytkownikom odnajdywanie w obrębie serwisu powiązanych danych. Jeśli więc zależy nam na przyszłej popularności witryny, warto w polu Opis (Description) streścić artykuł za pomocą jednego, dwóch zdań. W polu Słowa kluczowe (Keywords) powinniśmy z kolei dodać od trzech do czterech słów sygnalizujących najważniejsze tematy pojawiające się w danym materiale. Te same słowa winny się powtarzać w pierwszym akapicie artykułu, w nagłówkach oraz w tekstach zastępczych dla obrazków.

Podział publikowanego materiału

Jak pamiętamy, artykuły w Joomla! można w czasie edycji podzielić na dwie części: Prolog (Intro Text) oraz Tekst główny (Main Text). Umieszczenie wprowadzenia jest przez system wymagane, tekstu głównego – nie. Jeśli bowiem zrezygnujemy z tej drugiej opcji, prolog będzie zawierać cały tekst artykułu. To rozwiązanie przydaje się w wypadku publikowania informacji przeznaczonych do działów typu „Nowości” czy „Aktualności”.

Podział artykułu na prolog i tekst główny wzbogaca znacznie opcje jego prezentacji. Możemy na przykład na stronach otwierających blogi publikować tylko wstępy – fragmenty zachęcające czytelnika do dalszej lektury, na stronach z artykułem prezentować cały tekst albo tylko tekst główny, a także wykorzystać wstępy w module Migawki (NewsFlash). W tym ostatnim wypadku całość krótkiego artykułu umieścimy oczywiście w panelu Prolog.

Warto pamiętać o tym, że definiując parametry publikacji artykułu, możemy wyłączyć wyświetlanie wprowadzenia. Jeśli zechcemy skorzystać z tej opcji, tekst główny powinien zawierać wszystkie istotne treści. Wyłączenie wyświetlania prologu ma sens jedynie wówczas, gdy nie jest on integralną częścią artykułu, a na przykład luźno powiązanym tematycznie wstępem.

Aby rozpocząć dodawanie treści, zalogujmy się do panelu administracyjnego, a następnie kliknijmy na stronie startowej ikonę skrótu Dodaj artykuł (Add New Content). Joomla! przeniesie nas bezpośrednio do edytora artykułów. Spójrzmy na okno przedstawione na poniższej ilustracji:

Edycja podstawowych parametrów artykułu

Najpierw musimy oczywiście wypełnić pole Tytuł (Title). Tekst, który tutaj umieścimy nie powinien raczej być zbyt długi – w innym wypadku może zburzyć układ treści na stronie. Skrócony tytuł (Title Alias) musi być jeszcze bardziej lakoniczny – najlepiej, by były to najwyżej dwa wyrazy. Będą one bowiem wykorzystywane w menu, ścieżce powrotu i wykazach – nadmiar treści w obrębie tych elementów wprowadzi tylko niepotrzebny bałagan.

Na liście rozwijanej Sekcja (Section) powinniśmy następnie zaznaczyć tę sekcję, do której będziemy chcieli przypisać nowy artykuł. Podobnie postępujemy z polem opisanym jako Kategoria (Category).

Krok drugi: redakcja tekstu

Przystępując do przelewania myśli na ekran komputera, mamy do wyboru dwie opcje – albo umieścimy cały artykuł w oknie Wprowadzenie (Intro), albo podzielimy go na dwie części. W tym drugim wypadku kluczowa partia materiału powinna znaleźć się w polu Tekst główny (Main Text). Od tego, którą z dwóch możliwości wybierzemy, zależeć będzie później sposób prezentacji tekstu na stronie. Zwróćmy przy tym uwagę na to, że wypełnienie pola Wprowadzenie (Intro) jest wymagane. Podział tekstu omówimy bardziej szczegółowo poniżej.

Krok trzeci: zapisujemy artykuł

Po zredagowaniu tekstu artykułu wystarczy już tylko kliknąć umieszczony w pasku narzędzi przycisk Zapisz (Save). I na tym koniec – tych kilka prostych czynności wystarczy, by dodać do systemu nowy materiał. To oczywiście nie znaczy, że na tym kończą się możliwości Joomla! Opcjami edytora tekstu i możliwościami wzbogacenia każdego artykułu o dodatkowe elementy zajmiemy się już niedługo.

Warto pamiętać – metadane

Zanim jednak przejdziemy do kolejnych zagadnień, warto jeszcze zwrócić uwagę na jedno z pól edytora – kartę Metadane. Umieszczone tu informacje wykorzystywane są zarówno przez wyszukiwarki internetowe, jak i przez moduł Tematy pokrewne, który znacznie ułatwia użytkownikom odnajdywanie w obrębie serwisu powiązanych danych. Jeśli więc zależy nam na przyszłej popularności witryny, warto w polu Opis (Description) streścić artykuł za pomocą jednego, dwóch zdań. W polu Słowa kluczowe (Keywords) powinniśmy z kolei dodać od trzech do czterech słów sygnalizujących najważniejsze tematy pojawiające się w danym materiale. Te same słowa winny się powtarzać w pierwszym akapicie artykułu, w nagłówkach oraz w tekstach zastępczych dla obrazków.

Podział publikowanego materiału

Jak pamiętamy, artykuły w Joomla! można w czasie edycji podzielić na dwie części: Prolog (Intro Text) oraz Tekst główny (Main Text). Umieszczenie wprowadzenia jest przez system wymagane, tekstu głównego – nie. Jeśli bowiem zrezygnujemy z tej drugiej opcji, prolog będzie zawierać cały tekst artykułu. To rozwiązanie przydaje się w wypadku publikowania informacji przeznaczonych do działów typu „Nowości” czy „Aktualności”.

Podział artykułu na prolog i tekst główny wzbogaca znacznie opcje jego prezentacji. Możemy na przykład na stronach otwierających blogi publikować tylko wstępy – fragmenty zachęcające czytelnika do dalszej lektury, na stronach z artykułem prezentować cały tekst albo tylko tekst główny, a także wykorzystać wstępy w module Migawki (NewsFlash). W tym ostatnim wypadku całość krótkiego artykułu umieścimy oczywiście w panelu Prolog.

Warto pamiętać o tym, że definiując parametry publikacji artykułu, możemy wyłączyć wyświetlanie wprowadzenia. Jeśli zechcemy skorzystać z tej opcji, tekst główny powinien zawierać wszystkie istotne treści. Wyłączenie wyświetlania prologu ma sens jedynie wówczas, gdy nie jest on integralną częścią artykułu, a na przykład luźno powiązanym tematycznie wstępem.

Niezbędnik redaktora, czyli edytor tekstu

Do wprowadzania i zmiany tekstu artykułów służy łatwy w obsłudze edytor. W podstawowej dystrybucji Joomla! możemy skorzystać z dwóch rozwiązań: prostego programu, pozbawionego skomplikowanych narzędzi formatowania oraz edytora TinyMCE, umożliwiającego łatwe zagnieżdżanie w tekście tabel, obrazów, plików czy mediów. Z pierwszej z tych aplikacji warto skorzystać, gdy zechcemy zaprezentować w artykule kod jednego z języków programowania albo wzbogacić materiał o wykonywalny skrypt. We wszystkich innych sytuacjach najlepszym rozwiązaniem – szczególnie dla początkujących użytkowników – będzie edytor TinyMCE.

Więcej możliwości – TinyMCE

TinyMCE jest niewielkim procesorem tekstu, a więc edytorem typu WYSIWYG (What You See Is What You Get), przeznaczonym dla przeglądarek internetowych. Zawiera wiele funkcji znanych z popularnych programów biurowych, takich jak Writer pakietu OpenOffice czy Microsoft Word. Dzięki temu powinien być łatwy w użyciu dla każdego – zwłaszcza, że został w pełni spolonizowany.

W edytorze wpisujemy i formatujemy teksty, umieszczamy w nich łącza, tabele, osadzamy grafiki czy media strumieniowe. Posługujemy się przy tym poręcznymi, przyjaznymi narzędziami. Edytor natomiast wykonuje za nas pozostałą pracę – przekształca wprowadzone treści na kod HTML zrozumiały dla przeglądarek.

TinyMCE może działać w dwóch trybach: podstawowym i rozszerzonym. Pierwszy z nich – zgodnie z nazwą – oferuje jedynie najbardziej elementarne funkcje: wyróżnianie czcionki (pogrubienie, pochylenie, przekreślenie, podkreślenie), usuwanie formatowania i umieszczenie w tekście list wypunktowanych i numerowanych. Dopiero przełączenie edytora w tryb rozszerzony odsłania pełnię jego możliwości.

Porównanie paska narzędzi edytora TinyMCE w trybie podstawowym i rozszerzonym.

Tryb podstawowy doskonale sprawdza się wówczas, gdy współpracujemy z wieloma autorami, którzy umieszczają swoje materiały za pomocą interfejsu redakcyjnego strony frontowej. Mamy wówczas pewność, że dodawane teksty nie zostaną nadmiernie „ozdobione”, zaburzając opracowany przez nas układ graficzny witryny.

Konfigurujemy edytor WYSIWYG

Jeśli po instalacji Joomla! będziemy chcieli zmienić tryb edytora TinyMCE albo zablokować możliwość korzystania z niektórych jego funkcji, powinniśmy skorzystać z okna konfiguracji wtyczek – botów. W tym celu w panelu administracyjnym musimy wybrać z menu głównego odnośnik Dodatki | Dodatki – witryna (Mambots | Site Mambots) i na liście wskazać odpowiednią pozycję. Poniższa ilustracja przedstawia panel podstawowych parametrów konfiguracyjnych:

Panel konfiguracyjny TinyMCE

Możemy tutaj wybrać przede wszystkim tryb edytora – prosty lub rozszerzony – korzystając z listy Tryb pracy (Functionality). Jeśli zdecydujemy się na to drugie rozwiązanie, warto przyjrzeć się także kolejnej grupie opcji, za pomocą których zadecydujemy o dostępności niektórych funkcji – wstawiania obiektów Flash, mediów, emotikonek czy użycia niestandardowych stylów. Ostatnie parametry zaprezentowane w panelu mają charakter bardziej ogólny – dotyczą dostępności trybu pełnego ekranu, podglądu, funkcji przeszukiwania tekstu czy też formatu daty i czasu.

Jak wybrać odpowiednie narzędzie?

Jeśli uznamy, że domyślnie wybrany edytor nie spełnia naszych oczekiwań, możemy zawsze zmienić go na konkurencyjne narzędzie. W tym celu powinniśmy skorzystać z menu zaplecza administracyjnego i wybrać pozycję Witryna | Konfiguracja globalna (Site | Global Configuration). U dołu pierwszej karty znajdziemy rozwijaną listę Edytor domyślny (Default WYSIWYG Editor), z której będziemy mogli wybrać interesującą nas pozycję. Na zakończenie wystarczy jeszcze tylko kliknąć przycisk Zapisz (Save)

Warto jeszcze jednak zwrócić uwagę na jedno z wcześniejszych ustawień: Preferencje użytkowników – Front (Front–end User Params). Jeśli zaznaczymy tutaj opcję Nie, zalogowani użytkownicy witryny nie będą mogli wybrać innego edytora.

Co ciekawe, oprócz ustalenia domyślnego dla naszej witryny edytora, także każdemu użytkownikowi można przypisać jego ulubione narzędzie pracy. Aby to zrobić, należy jedynie wybrać z menu zaplecza pozycję Witryna | Użytkownicy (Site | User Manager) i nazwę odpowiedniego konta. Po prawej stronie panelu znajdziemy interesującą nas pozycję: Edytor użytkownika (User Editor):

Wybieramy edytor dla użytkownika.

Kilka dodatkowych rozwiązań

TinyMCE oferuje obszerny zestaw narzędzi, nie zaspokoi jednak z pewnością wszystkich, zróżnicowanych potrzeb odbiorców. Na szczęście w Joomla! możemy korzystać także z innych edytorów – należy je jednak samodzielnie zainstalować. Obszerną listę takich dodatków znaleźć można w katalogu rozszerzeń systemu. Poniższa tabela prezentuje kilka popularnych rozwiązań:

TinyMCE z bliska

Obsługa domyślnego edytora Joomla! nie jest zbyt skomplikowana, zanim jednak przystąpimy do wypełniania naszego przyszłego serwisu treścią, warto zapoznać się z wszystkimi dostępnymi opcjami. Poniższa ilustracja prezentuje najważniejsze grupy narzędzi:

Standardowy zestaw funkcji trybu rozszerzonego TinyMCE

Aby zapoznać się z opisem wszystkich przedstawionych mechanizmów, warto poświęcić chwilę na lekturę poniższej tabeli:

Artykuł na wielu stronach – paginacja

Jeżeli w naszym serwisie zamieszczamy dłuższe teksty, warto podzielić je na części i wyświetlać na kolejnych stronach. Taką możliwość zapewnia bot Paginacja (Pagination). Obsługuje on podział dłuższych artykułów i materiałów statycznych na strony, nadawanie tytułów kolejnym stronom i ich numerowanie, wyświetlanie menu nawigacyjnego – spisu treści oraz umieszczanie tytułów stron w znaczniku TITLE dokumentu HTML, dzięki czemu będą one widoczne w głównej belce przeglądarki.

Miejsca podziału artykułu na części wskazujemy za pomocą specjalnego znacznika, postaci {mospagebreak}. Ma on dwa dodatkowe parametry: title i heading. Pierwszy określa tytuł danej strony, który będzie wyświetlany także jako odnośnik w tabelce ze spisem treści. Drugi oznacza nazwę łącza do początku materiału. Przykładowy znacznik wraz z atrybutami może więc wyglądać tak: {mospagebreak heading=Pierwsza strona&title=Tytuł strony}. Pamiętajmy, aby w argumentach nie używać znaku cudzysłowia. Jeśli musimy wstawić apostrof, zastosujmy tak zwaną encję – kod znaku apostrofu: ’. Aby aktywować prezentację tytułów i spisu treści należy jeszcze w panelu konfiguracji globalnej witryny ustawić opcję Paginacja – spisy treści (Table of Contents on multi-page items) na Pokaż (Show).

Korzystanie z bota Paginacja ułatwia inny bot – przycisk Podziel stronę (InsertPage), umieszczony u dołu edytora tekstu. Zamiast wpisywać słowo {mospagebreak} ręcznie, wystarczy ustawić kursor tekstowy w miejscu planowanego podziału i kliknąć przycisk. Instrukcja zostanie automatycznie umieszczona w artykule.

Kod komputerowy w artykule

W witrynach o tematyce komputerowej pożyteczną funkcją jest możliwość kolorowania składni w przykładach skryptów (listingach). Joomla! udostępnia taki mechanizm, pozwalając skorzystać z jednego z dwóch botów: Formatuj kod – Moscode (Code Support) lub GesHi – Koloruj kod (GesHi). Pierwszy z dodatków to wcześniejsze, zastosowane jeszcze w Mambo i nieco uboższe rozwiązanie. Geshi (Generic Syntax Highlighter) reprezentuje znacznie wyższy poziom rozwoju, umożliwiając zróżnicowane kolorowanie kodu dla ponad trzydziestu języków programowania. Joomla! korzysta co prawda domyślnie z nieco uproszczonej wersji, obsługującej sześć najpopularniejszych, jednak ze strony projektu pobrać pełny pakiet, by zainstalować go w swoim serwisie.

Żaden ze wspomnianych botów nie jest jednak domyślnie opublikowany. Aby skorzystać z ich dobrodziejstw musimy więc w menu panelu administratora wybrać pozycję Dodatki | Dodatki – witryna (Mambots | Site Mambots), zaznaczyć pole wyboru przy odpowiedniej nazwie i kliknąć przycisk Opublikuj (Publish).

Wersja uproszczona

Jeśli w trakcie edycji artykułu będziemy chcieli skorzystać ze standardowego bota – Formatuj kod – Moscode, musimy ująć fragment kodu w znaczniki postaci {moscode}{/moscode}. Spójrzmy na poniższy listing:

Przedstawiony fragment kodu zostanie wyświetlony w Joomla! w następujący sposób:

Kolorowanie przykładowego kodu – wersja uproszczona.

Pamiętajmy, że kod nie zostanie wykonany, a tylko wyświetlony na ekranie. Jak widać, całość jest odpowiednio kolorowana – na przykład zmienne wyświetlane są za przy użyciu koloru brązowego, instrukcje – niebieskiego, a komentarze – zielonego.

Koloruj kod z Gejszą

Rozwiązaniem alternatywnym i niewątpliwie doskonalszym jest GeSHi. Śliczna Gejsza koloruje w odmienny sposób składnię różnych języków, generuje łącza do specyfikacji funkcji cytowanych języków programowania, może także dodawać numery linii.

Kod, który chcemy zaprezentować, należy w tym wypadku umieścić w znaczniku HTML <PRE> z parametrem lang i kodem języka programowania jako atrybutem tego parametru. Jeśli dodatkowo chcemy ponumerować linie, musimy dodać atrybut lines=”true”. Spójrzmy na poniższy przykład:

Poniższa tabela prezentuje wykaz najczęściej stosowanych atrybutów:

Stosowanie GeSHi ma jednak także swoje minusy. Ostry nawias otwierający < w kodzie programu powinniśmy na przykład zastępować encjami (&lt;). Bot może bowiem pomylić kod wyświetlany i przeznaczony do wykonania. Numerowanie linii wiąże się z kolei z niebezpieczeństwem wygenerowania kodu niezgodnego ze standardem XHTML.

Podsumowanie

W tym odcinku kursu obsługi systemu Joomla! poznaliśmy podstawowe zasady publikacji treści. Kolejna, ostatnia już część cyklu dotyczyć będzie osadzania w materiałach tekstowych bardziej zaawansowanych obiektów, takich jak tabele, ilustracje i media. Serdecznie zapraszamy do lektury.

źrodło: webhosting.pl

projektowanie stron www.servicetek.media.pl